กลับสู่หน้าแรกวิชา

การจัดการแมลงศัตรูข้าว

การเข้าสู่ TropRice | ตารางเวลาการจัดการ | การเตรียมพื้นที่ | การปรับระดับพื้นที่ | พันธุ์ข้าวของ IRRI | การปลูกพืช | การจัดการน้ำ |
 การจัดการธาตุอาหาร | การจัดการวัชพืช | การจัดการแมลง | การจัดการโรคข้าว | หอย หนู และนก |
การใช้สารเคมีอย่างปลอดภัย | กระบวนการหลังการผลิต | เศรษฐศาสตร์ | คุณภาพเมล็ดพันธุ์ | การเปลี่ยนเทคโนโลยี | คำชี้แจง |

สารบาญ:

1.

1.  หลักการจัดการแมลงศัตรูข้าว
2. 
ศัตรูข้าว และช่วงเวลาการระบาด
3.  ลักษณะการทำลายและอาการที่คล้ายคลึง
4.  สารเคมีป้องกันกำจัดแมลงศัตรูข้าว และการป้องกันกำจัด
5.  ระดับของการจัดการแมลงศัตรูข้าว
6.  วิธีการตรวจตราในนาข้าว
7.  การคำนวณสารเคมีป้องกันกำจัดแมลงและศัตรูข้าว
8.  เอกสารอ้างอิง                                                               เชื่อมโยง (Link): การพิจารณาวิธีการใช้สารเคมีป้องกันกำจัดแมลงและศัตรูข้าว

1. คำชี้แจง

ในส่วนต่อไปนี้เป็นโครงร่างข้อมูลในเรื่องการจัดการแมลงศัตรูข้าวที่พบโดยทั่วไปในนาข้าว ข้อมูลเหล่านี้มีปรากฏออกมาหลายรูปแบบ เพื่อช่วยให้การจำแนกชนิดศัตรูข้าว เป็นไปได้ง่าย โดยการจำแนกตามระยะการเจริญเติบโตของข้าว และลักษณะอาการของข้าวที่ถูกทำลาย ไม่ว่าจะเกิดขึ้นที่ใบ ลำต้น หรือเมล็ดก็ตาม คำแนะนำในการป้องกัน กำจัดแมลงศัตรู และศัตรูข้าวที่ปรากฏอยู่นี้ขึ้นอยู่กับชนิดของศัตรูข้าว บางครั้งอาจจะรวมวิธีการทางเขตกรรมเข้าไปด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งสารเคมีป้องกันกำจัด แมลงศัตรูพืชที่รู้จักกันทั่วไปว่า "ยาฆ่าแมลง" ได้มีการแนะนำชนิดของยาฆ่าแมลงที่เหมาะสมกับแมลงและศัตรูข้าวไว้ในตอนท้าย รวมทั้งรายละเอียดวิธีการจัดการ แมลงศัตรูข้าวและการสำรวจตรวจตรานาข้าวไว้ด้วย

[Top]

แมลงศัตรูข้าวในแต่ละช่วงการเจริญเติบโตของต้นข้าว

ระยะการเจริญเติบโตของต้นข้าว

ศัตรูข้าวที่พบเห็น

ระยะเวลาการเจริญเติบโตทางลำต้นและใบ

0.  เมล็ดงอก  
1.  ต้นกล้า: แมลงวันเจาะยอดข้าว   เพลี้ยไฟ  หนอนกินใบ   หนอนกอ   เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว  เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล
2.  แตกกอ: เพลี้ยไฟ  หนอนกินใบ  หนอนกอ  เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว  เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล

ศัตรูข้าวชนิดรอง:  เพลี้ยอ่อน  หนอนปลวก  เพลี้ยแป้ง  ตั๊กแตน

ระยะสืบพันธุ์

3.  ย่างปล้อง: หนอนกินใบ  หนอนกอ  เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว  เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล
4.  สร้างรวงอ่อนถึงแทงช่อดอก: หนอนกอ  เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว  เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล
5.  ออกรวง: เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล
6.  ดอกบาน: เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล  เพลี้ยไฟ

ศัตรูข้าวชนิดรอง:  หนอนผีเสื้อ

ระยะสร้างเมล็ด

7.  เมล็ดน้ำนม: เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล  มวน
8.  ระยะเมล็ดเริ่มแข็งตัว:  
9.  ระยะสุกแก่ :  

ศัตรูข้าวชนิดรอง: ไรทำลายช่อดอก

แมลงศัตรูในโรงเก็บ

กำลังดำเนินการ

[Top]

bulletแมลงวันเจาะยอดกล้าข้าว
bulletความสำคัญ: โดยทั่วไปเป็นแมลงศัตรูชนิดรอง - มีความสำคัญเฉพาะในข้าวไร่ หรือข้าวนาดอน
bulletภาพที่นำเสนอ: ภาพแมลงวันเจาะยอดกล้าข้าว
bulletระยะการเจริญเติบโตของต้นข้าวที่ถูกทำลาย: ต้นกล้า ถึง แตกกอ (1-2)
bulletอาการของต้นข้าวที่ถูกทำลาย: ยอดแห้ง ต้นกล้าตาย
bulletระดับที่ต้องจัดการศัตรูพืช: พบมีปัญหาน้อยในนาดำ
bulletชีพจักร:     -
bulletกลไกการทำลาย:     -
bulletคำแนะนำในการป้องกันกำจัด:          -
bullet 
bullet 
bullet 
bulletไม่จำเป็นต้องทำการป้องกันกำจัด
bulletไขน้ำท่วมแปลง
bulletคำแนะนำ:

[Top]

จิ้งหรีด - วิธีป้องกันกำจัดได้ดีที่สุดคือการไขน้ำท่วมแปลง

bulletความสำคัญ: มีปัญหาน้อยมาก จะพบได้เพียงในพื้นที่นาที่แห้งแล้ง
bulletลักษณะของแมลง: ภาพที่ จิ้งหรีดที่ขยายขาหน้าใหญ่
bulletระยะการเจริญเติบโตของต้นข้าวที่ถูกทำลาย: ต้นกล้า ถึง แตกกอ (1-2)
bulletอาการของต้นข้าวที่ถูกทำลาย: ต้นกล้าตาย ต้นข้าวในนาหายไปเป็นหย่อม ๆ
bulletระดับที่ต้องจัดการศัตรูพืช: พบว่ามีปัญหาน้อยมากในนาดำ
bulletชีพจักร: ประมาณ 6 เดือน
bulletกลไกการทำลาย: กัดกินเมล็ดข้าวและรากอ่อน
bulletคำแนะนำในการป้องกันกำจัด:
bullet 
bullet 
bullet 
bulletไม่ต้องป้องกันกำจัด
bulletไขน้ำท่วมแปลง
bulletใช้เหยื่อพิษ (รำข้าว + สารเคมีกำจัดแมลงศัตรู)
bulletในแปลงนาที่พบปัญหาหว่านด้วยสารเคมีกำจัดแมลงคาร์โบฟูราน 3G ในอัตรา 1 กก. ของสารออกฤทธิ์ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่) หรือในชื่อการค้าว่า ฟูราดาน ในอัตรา 33.3 กก.ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletคำแนะนำ: ตรวจดูรากข้าวนี้ถูกทำลายให้แน่ใจว่าเกิดจากจิ้งหรีดทำลาย

[Top]

แมลงวันเจาะยอดกล้าข้าว - ระบายน้ำออกจากนาเพื่อลดความรุนแรงของปัญหา

bulletความสำคัญ: เป็นปัญหาทางเศรษฐกิจน้อย แต่แพร่ระบาดได้กว้างขวาง จะพบว่าระบาดมากในฤดูฝน
bulletลักษณะของแมลง: ภาพที่ ตัวหนอนโปร่งแสงบนต้นข้าวในระยะเริ่มแตกกอ
bulletระยะการเจริญเติบโตของต้นกล้าข้าวที่ถูกทำลาย: ระยะต้นกล้า ถึง แตกกอ (1-2)
bulletลักษณะของต้นข้าวที่ถูกทำลาย: ต้นข้าวรูปร่างผิดปกติ ใบอ่อนขอบสีขาว/เหลือง
bulletระดับที่ต้องจัดการศัตรูพืช: ยังไม่ได้พิจารณาถึงปัญหาในระดับต่าง ๆ ของการทำลาย
bulletชีพจักร: ประมาณ 4 สัปดาห์
bulletกลไกการทำลาย: บริเวณจุดเจริญ เช่น ยอดอ่อน หรือ (growing points) และขอบใบที่กำลังโผล่ออกมา
bulletคำแนะนำในการป้องกันกำจัด:
bullet 
bullet 
bulletไม่จำเป็นต้องทำการป้องกันกำจัด
bulletระบายน้ำออกจากนา/ปล่อยนาให้แห้ง
bulletใช้สารเคมีกำจัดแมลงศัตรู ไตรอะโซฟอส  ชนิดที่มันละลายน้ำ อัตรา 0.4 กิโลกรัม  สารออกฤทธิ์ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์
(6.25 ไร่) ชื่อการค้า ฮอสตาไทออน ในอัตรา 1.0 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletใช้สารเคมีกำจัดแมลงศัตรู คาร์โบฟูราน 3G ชนิดเม็ด อัตรา 1 กิโลกรัม สารออกฤทธิ์ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ ชื่อการค้า ฟูราดาน ในอัตรา 33.3 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletคำแนะนำ: การแก้ปัญหาแมลงวันเจาะยอดกล้าข้าวได้ผลดีที่สุดด้วยการป้องกันดีกว่าแก้ไข  หากเกิดปัญหาพบว่ามีการทำลายเกิดขึ้น ก็ไม่สามารถ พบตัวแมลงสาเหตุแล้ว

[Top]

เพลี้ยไฟ - แก้ปัญหาได้ด้วยการไขน้ำท่วมแปลง

bulletความสำคัญ: พบปัญหานี้น้อย มักพบระบาดในช่วงฤดูแล้ง
bulletลักษณะของแมลง: ภาพที่ แมลงลำตัวอ่อนนุ่มขนาดเล็ก
bulletระยะการเจริญเติบโตของต้นข้าวที่มีถูกทำลาย: ต้นกล้า ถึง แตกกอ (1-2) และระยะดอกบาน (6)
bulletอาการของต้นข้าวที่ถูกทำลาย: ใบม้วนงอ แห้ง และเปลี่ยนเป็นสีเหลืองถึงแดง เพลี้ยไฟยังทำลายช่อดอกได้อีกด้วย ทำให้ข้าวไม่ติดเมล็ด รวงลีบ
bulletระดับที่ต้องจัดการศัตรูพืช: เมื่อใบถูกทำลายมากกว่า 25% หรือ 10 ใบต่อกอ
bulletชีพจักร: 22-40 วัน
bulletกลไกการทำลาย: เนื้อเยื่อใบถูกเขี่ยให้ช้ำ แล้วเพลี้ยไฟดูดกินน้ำเลี้ยง
bulletคำแนะนำในการป้องกันกำจัด:
bullet 
bullet 
bulletไม่จำเป็นต้องทำการป้องกันกำจัด
bulletไขน้ำท่วมแปลง
bulletใช้สารเคมีกำจัดแมลงศัตรู ไดเมโธเอท อัตรา 0.4 กิโลกรัม สารออกฤทธิ์ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่) ชื่อการค้า รอกไซออน อัตรา 0.93 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletสารเคมีกำจัดแมลงศัตรู บีพีเอ็มซี ชนิดน้ำมันละลายน้ำในอัตราสารออกฤทธิ์ 0.4 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่) ชื่อการค้า เบย์คาร์ฟ หรือ ฮอพซิน อัตรา 0.8 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletใช้สารเคมีกำจัดแมลงศัตรูผสม ได้แก่ บีเอ็มพีซี ผสมกับอัลฟาไซเปอร์มีทริน ในชื่อการค้า ฟาสแทค-อาร์ อัตรา 0.8 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletอื่น ๆ  (ตรวจดูจากตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว)
bulletคำแนะนำ: พบบ่อยที่เพลี้ยไฟทำลายช่อดอก ทำให้รวงลีบ ไม่ติดเมล็ด

[Top]

แมลงทำลายใบ

bulletการจัดการศัตรูพืช - ไม่แนะนำให้ฉีดพ่นสารเคมีกำจัดแมลงที่ทำลายใบในช่วง 30 วันแรกของการปักดำ และ 40 วันแรกหลังการหว่าน

(รวมทั้งหนอนม้วนใบ หนอนกระทู้ หนอนคืบ และอื่น ๆ)

bulletความสำคัญ: มีปัญหาน้อย พบได้ทั่วไป
bulletชนิดของแมลง: มวน และหนอนผีเสื้อ
bullet 
bulletภาพที่  - หนอนปลวก  หนอนม้วนใบข้าว หนอนกระทู้ หนอนคืบ
bulletระยะการเจริญเติบโตของต้นข้าวที่ถูกทำลาย: ระยะต้นกล้า ถึงระยะย่างปล้อง (1-3)
bulletอาการของต้นข้าวที่ถูกทำลาย: มีแถบสีขาวบนใบ และ/หรือใบร่วง
bulletระดับการจัดการศัตรูพืช: เมื่อใบถูกทำลายมากกว่า 25% หรือ 10 ใบ ต่อกอ
bulletชีพจักร: 30-60 วัน
bulletกลไกการทำลาย: เนื้อเยื่อใบถูกตัดขาด และ/หรือใบร่วง
bulletคำแนะนำในการป้องกันกำจัด:
bullet 
bullet 
bulletไม่จำเป็นต้องทำการป้องกันกำจัด - ห้ามฉีดพ่นสารเคมีกำจัดแมลงหลังย้ายปักดำ 30 วัน หรือ 40 วันหลังหว่าน
bulletสารเคมีจำกัดแมลงศัตรู ไตรอโซฟอส ชนิดน้ำมันละลายน้ำในอัตรา 0.4 กิโลกรัม สารออกฤทธิ์ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่) มีชื่อการค้า ฮอสตาไซออน ใช้อัตรา 1.0 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูชนิดผสม ชื่อ คลอร์ไพรีฟอส กับ บีพีเอ็มซี   สารออกฤทธิ์ 0.4 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่) หรือมีชื่อการค้า โบรดาน ใช้ในอัตรา 1.27 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletสารเคมีกำจัดแมลง ชื่อ คาร์แทพ - เอชซีแอล อัตราใช้ 0.25 กิโลกรัม สารออกฤทธิ์ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ หรือ มีชื่อการค้า ไดโมทริน ใช้อัตรา 0.5 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletสารเคมีกำจัดแมลง ชื่อ ไฟโปรนิล ใช้ในอัตราสารออกฤทธิ์ 50-150 กรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ หรือมีชื่อการค้าว่า รีเจนท์ หรือแอสเซนต์ ใช้ในอัตรา ? ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletสารเคมีกำจัดแมลง คาร์บาริล ชนิดผงละลายน้ำ ในอัตราสารออกฤทธิ์ 0.75 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ หรือชื่อการค้าว่า เซวิน ในอัตรา 0.88 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletสารเคมีกำจัดแมลง คาร์โบฟูราน 3G ชนิดเม็ด โรยในอัตราสารออกฤทธิ์ 1 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ หรือชื่อการค้าว่า ฟูราดาน ในอัตรา 33.3 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletใช้สารเคมีกำจัดแมลงชนิดผสมระหว่าง บีพีเอ็มซี กับ อัลฟาไซเปอร์มีทริน ในชื่อทางการค้า ฟาสแทค-อาร์ ในอัตรา 0.8 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletคำแนะนำ:

[Top]

หนอนกอ

bulletความสำคัญ: หนอนกอเป็นแมลงศัตรูข้าวที่แพร่หลาย พบได้ทั่วไป ปริมาณของผลผลิตที่เสียหาย เนื่องจากหนอนกอทำลายยังไม่คงที่แน่นอน
bulletลักษณะของแมลง: ภาพที่ ผีเสื้อและตัวหนอนในลำต้นข้าว 
bulletระยะการเจริญเติบโตของต้นพันธุ์ข้าวที่ถูกทำลาย: ต้นกล้าถึงเริ่มแทงช่อดอก (1-4)
bulletอาการของต้นข้าวที่ถูกทำลาย: ยอดเหี่ยว ข้าวหัวหงอก รวงลีบ
bulletระดับที่ต้องการจัดการศัตรูพืช: ต้นข้าวถูกทำลายปริมาณ 10% ของกอ พบไข่ 4 กลุ่มต่อข้าว 1 กอ ในระยะ (booting stge)
bulletชีพจักร: 40-70 วัน (ขึ้นกับชนิดของหนอนกอ)
bulletกลไกการทำลาย: หนอนกัดกินอยู่ในลำต้น ทำลายระบบท่อน้ำ ท่ออาหารของต้นข้าว
bulletคำแนะนำในการป้องกันกำจัด: การป้องกันเป็นสิ่งที่ดีที่สุด
bullet 
bullet 
bulletการใช้สารเคมีกำจัดแมลงศัตรูมีดังนี้
bulletคาร์โบฟูราน 3G ชนิดเม็ด อัตราสารออกฤทธิ์ 1 กิโลกรัมต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ = ชื่อทางการค้า ฟูราดาน ใช้ในอัตรา 33.3 กิโลกรัมต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletคาร์แทพ - เอชซีแอล ใช้ในอัตราสารออกฤทธิ์ 0.25 กิโลกรัมต่อเนื้อที่ 1 เฮกตาร์ = ชื่อทางการค้า ไดโมทริน อัตรา 0.5 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletไฟโปรนิล อัตราสารออกฤทธิ์ 50-150 กรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ = ชื่อทางการค้า รีเจนท์ หรือแอสเซน ในอัตรา ? ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletคลอร์ไพริฟอส อีซี  อัตราสารออกฤทธิ์ 0.4 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ = ชื่อทางการค้า ลอรัสแมน อัตรา 1.33 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletไดเมโธเอท ใช้ในอัตราสารออกฤทธิ์ 0.4 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ = ชื่อทางการค้า รอคไซออน ใช้ในอัตรา 0.93 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletไตรอะโซฟอส อีซี ใช้ในอัตราสารออกฤทธิ์ 0.4 กิโลกรัม ต่อเนื้อที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่) = ชื่อทางการค้า ฮอสตาไซออน อัตรา 1.0 ลิตร ต่อที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletคำแนะนำ:

[Top]

เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว

bulletความสำคัญ: เป็นต้นเหตุให้เกิดการแพร่ระบาดของโรคทุนโกร (โรคไวรัสนี้ทำให้ต้นข้าวแคระแกรน มีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่าโรคใบสีส้มของข้าว)
bulletลักษณะของแมลง: ภาพที่ (โปรดดู Zigzag leafhopper เพลี้ยจั๊กจั่นสายหยัก)
bulletระยะการเจริญเติบโตของต้นข้าวที่ถูกทำลาย: ต้นกล้าถึงเริ่มแทงช่อดอก (1-4)
bulletอาการของต้นข้าวที่ถูกทำลาย: โรคทุนโกร (ไวรัสในพืช) ทำให้แคระแกรน ลดการแตกกอ ใบมีสีเหลืองอ่อนหรือเหลืองส้ม
bulletระดับที่ต้องจัดการศัตรูพืช: พบปริมาณ 5 ตัว ต่อข้าว 1 กอ
bulletชีพจักร: 23-30 วัน
bulletกลไกการทำลาย: ไวรัสแพร่กระจาย หรือการเจาะดูดของเพลี้ยชนิดนี้โดยตรง
bulletคำแนะนำในการป้องกันกำจัด:
bullet 
bullet 
bullet 
bulletไม่มีความจำเป็นในการป้องกันกำจัด (หากพบโรคทุนโกรแล้ว)
bulletสารเคมีกำจัดแมลงศัตรู มีดังนี้
bulletบีพีเอ็มซี-อีซี  อัตราสารออกฤทธิ์ 0.4 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ = สารที่มีชื่อการค้า เบย์คาร์พ หรือฮอพซิน อัตรา 0.8 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletบีพีเอ็มซี ผสมกับ อัลฟาไซเปอร์มีทริน ในชื่อการค้า ฟาสแทค-อาร์ ใช้ในอัตรา 0.8 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletคาร์แทพ-เอชซีแอล ใช้อัตราสารออกฤทธิ์ 0.25 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ เทียบเท่ากับสารที่มีชื่อการค้า ไดโมทริน 0.5 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletไอโซโปรคาร์พ ใช้อัตราสารออกฤทธิ์ 0.5-0.75 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ เทียบเท่ากับสารที่มีชื่อการค้า เอ็มไอพีซี ในอัตรา ? กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletเอ็มทีเอ็มซี ผสมกับ ฟีโนเอท อัตราสารออกฤทธิ์ 0.9-1.2 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ เทียบเท่าสารที่มีชื่อการค้า คาร์โบเฟน ในอัตรา ? กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletอื่น ๆ (ดูรายละเอียดในตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูพืช)
bulletคำแนะนำ: เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว โดยปกติแล้วการทำลายไม่มีความเสียหายที่รุนแรง แต่หากเป็นพาหะนำเชื้อไวรัส โรคทุนโกรมาแพร่ระบาด จะต้องทำการป้องกันกำจัดทันที

[Top]

เพลี้ยกระโดด (เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล -  เพลี้ยกระโดดหลังขาว)

bulletความสำคัญ: โดยทั่วไปแล้ว เป็นปัญหารองที่เกิดขึ้นเนื่องจากฉีดพ่นสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูพืชเร็วก่อนกำหนด
bulletลักษณะของแมลง: ภาพที่ - เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล  เพลี้ยกระโดดหลังขาว
bulletระยะการเจริญเติบโตของต้นข้าวที่ถูกทำลาย: ระยะต้นกล้า ถึงระยะเมล็ดน้ำนม (1-7)
bulletอาการของต้นกล้าที่ถูกทำลาย: เกิดลักษณะ hopper burn - ลำต้นมีรอยกลมสีเหลือง ต่อมาจะแห้งเป็นรอยไหม้อย่างรวดเร็ว
bulletระดับที่ต้องจัดการศัตรูพืช: เมื่อพบ 15 ตัว ต่อกอ
bulletชีพจักร: 21-33 วัน
bulletกลไกของการทำลาย: ดูดกินน้ำเลี้ยงจากระบบทางเดินอาหารและน้ำของพืช
bulletคำแนะนำในการป้องกันกำจัด:
bullet 
bullet 
bulletม่จำเป็นต้องทำการป้องกันกำจัด
bullet(จะเกิดปัญหาหลังจากฉีดพ่นสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูพืชเร็วก่อนกำหนด สารพิษดังกล่าวจะไปฆ่าแมลงและสัตว์ที่มีประโยชน์ ให้ตายหมด)
bulletสารเคมีกำจัดแมลงศัตรู มีดังนี้
bulletบูโพรฟีซิน ใช้อัตราสารออกฤทธิ์ 0.05 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ เท่ากับสารที่มีชื่อการค้าว่า แอพเพล้าด์ อัตรา 200 กรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletบีพีเอ็มซี - อีซี ใช้อัตราสารออกฤทธิ์ 0.4 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ เท่ากับสารที่มีชื่อการค้าว่า เบย์คาร์พ หรือฮอพซิน ใช้ในอัตรา 0.8 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletสารผสมบีพีเอ็มซี กับ อัลฟาไซเปอร์มีทริน มีชื่อทางการค้าว่า ฟาสแทค-อาร์ ใช้ในอัตรา 0.8 ลิตร ต่อเนื้อที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletเดลต้ามีทริน ใช้ในอัตรา 0.015 กิโลกรัมของสารออกฤทธิ์ เทียบเท่ากับสารที่มีชื่อทางากรค้าว่า เดซิส ใช้ในอัตรา 1 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletคาร์แพท - เอชซีแอล ใช้ในอัตราสารออกฤทธิ์ 0.25 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ เทียบเท่ากับสารที่มีชื่อการค้า ไดโมทริน ใช้อัตรา 0.5 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletไฟโปรนิล ใช้ในอัตรา 50-150 กรัมของสารออกฤทธิ์ ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ เทียบเท่ากับสารที่มีชื่อการค้าว่า รีเจนท์ หรือแอสเซนต์ อัตรา ?
bulletคาร์บาริล - ดับบลิวพี (ชนิดผงละลายน้ำ) ใช้อัตราสารออกฤทธิ์ 0.75 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ เทียบเท่ากับ สารที่มีชื่อการค้าเซวิน อัตรา 0.88 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletไฮโซโปรคาร์บ ใช้ในอัตราสารออกฤทธิ์ 0.5-0.75 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ เทียบเท่ากับสารที่มีชื่อการค้าว่า เอ็มไอพีซี อัตรา ? กิโลกรัมต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletคำแนะนำ: ต้องจำไว้ว่าแมลงศัตรูรองจะเป็นปัญหาขึ้นมา  เมื่อมีการฉีดพ่นหรือใช้สารเคมีกำจัดแมลงศัตรูพืชก่อนกำหนด โดยไม่จำเป็น

[Top]

มวนข้าว

bulletความสำคัญ: พบได้ทั่วไป
bulletลักษณะของแมลง: ภาพที่ (กลิ่นที่มวนปล่อยออกมา เป็นสิ่งที่บอกว่ามีมวนอยู่ในบริเวณนั้น) 
bulletระยะการเจริญเติบโตของต้นข้าวที่ถูกทำลาย: ระยะเมล็ดน้ำนม (7)
bulletอาการของต้นกล้าที่ถูกทำลาย: ข้าวเมล็ดลีบ ไม่มีสี
bulletระดับที่ต้องจัดการศัตรูพืช: มวนมากกว่า 1 ตัวต่อข้าว 1 กอ ในระยะออกดอก
bulletกลไกการทำลาย: ดูดกินเมล็ดข้าวอ่อน
bulletคำแนะนำในการป้องกันกำจัด:
bullet 
bullet 
bulletไม่จำเป็นต้องทำการป้องกันกำจัด
bulletสารเคมีที่ใช้ในการป้องกันกำจัดแมลงศัตรูชนิดนี้ ได้แก
bulletคาร์บาริล - ดับบลิวพี  (ชนิดผงละลายน้ำ) ใช้ในอัตราสารออกฤทธิ์ 0.75 กิโลกรัมต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ เทียบเท่ากับ สารที่มีชื่อการค้าว่าเซวิน ใช้ในอัตรา 0.88 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletสารเคมีกำจัดแมลงเป็นสารผสมระหว่าง บีพีเอ็มซี กับ อัลฟาไซเปอร์มีทริน มีชื่อทางการค้าว่า ฟาสแทค-อาร์ ในอัตรา 0.8 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletคลอร์ไพรีฟอส - อีซี  (ชนิดน้ำมันละลายน้ำ) ใช้สารออกฤทธิ์ในอัตรา 0.4 กิโลกรัมต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ เทียบเท่ากับสารที่มีชื่อการค้าว่า ลอร์สแมน ในอัตรา 1.33 ลิตรต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletมาลาไธออน ใช้ในอัตราสารออกฤทธิ์ 1 กิโลกรัมต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ เทียบเท่ากับสารที่มีชื่อการค้า มาลาไธออน อัตรา 1.75 ลิตรต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)
bulletคำแนะนำ:
bullet[Top]

การตรวจนับแมลงในนาข้าว

วิธีการสำรวจ

1.  ขนาดตัวอย่าง: ข้าวจำนวน 10 กอ
2.  การเลือกกอข้าว: สุ่มเดินเก็บตัวอย่างเป็นแนวเส้นทะแยงมุม แนวซิกแซกหรือเดินตัดตรง อย่างใดอย่างหนึ่ง
3.  การตรวจกอข้าว:

bulletเพลี้ยกระโดด เพลี้ยจั๊กจั่น - ใช้ไม้ตีที่กอข้าวที่ตรวจเบา ๆ แมลงจะตกลงไปในน้ำจึงตรวจนับจำนวนได้
bulletแมลงกินใบ มวนข้าว: นับจำนวนแมลงต่อกอ
bulletหนอนกอ (ยอดเหี่ยว ตัวหนอน ตัวเต็มวัย และกลุ่มไข่) นับจำนวนหนอนและสังเกตุอาการที่ปรากฏต่อต้นข้าว
bulletไข่: นับกลุ่มไข่ในแมลงวันหนอนเจาะยอดข้าว แมลงกินใบ และหนอนกอ

4.  อายุของหนอน: ระบุว่าหนอนที่พบอยู่ในวัยใด สำหรับหนอนกอ และหนอนกินใบข้าว
5.  อายุพืช: ระบุอายุของข้าว ตามช่วงการเจริญเติบโตด้วย

[Top]

bulletระดับการจัดการศัตรูพืชที่วิกฤติ, การจัดการ และช่วงเวลาที่เกิดปัญหา
แมลงศัตรู ระดับวิกฤต การจัดการ ช่วงเวลาวิกฤติ
จิ้งหรีด ไม่มี ไขน้ำท่วมแปลง เร่งด่วน
หนอนแมลงวันเจาะยอดกล้าข้าว ไม่มี ไขน้ำท่วมแปลง เร่งด่วน
แมลงวันเจาะยอดข้าว ไม่มี ระบายน้ำออกจากแปลง ระยะต้นกล้า
แมลงกินใบข้าว ใบข้าวถูกทำลายมากกว่า 25%
หรือ10 ใบ/กอ
ห้ามฉีดพ่นสารกำจัดแมลง
ในช่วง 30-40 วันแรก
ระยะต้นกล้า ถึงระยะย่างปล้อง
เพลี้ยไฟ ใบข้าวถูกทำลายมากกว่า 25% ไขน้ำท่วมแปลง เร่งด่วน
หนอนกอ ต้นข้าวถูกทำลาย 10%
รวงข้าวถูกทำลาย/รวง/กอ
  ข้าวตั้งท้อง
เพลี้ยกระโดด ตัวอ่อน 15 ตัว/กอ   ระยะกล้า ถึง เมล็ดน้ำนม
เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว ตัวอ่อน 5 ตัว/กอ
เมื่อพบโรคทุนโกร
  ระยะกล้า ถึง ตั้งท้อง
มวนข้าว พบมากกว่า 1 ตัว/กอ   ระยะเมล็ดน้ำนม

[Top]
                                                                                                                                                                                                                                                 

อาการที่ต้นข้าวถูกทำลาย

ต้นข้าวขึ้นเป็นหย่อม ๆ ไม่สม่ำเสมอ จิ้งหรีด  แมลงวันหนอนเจาะยอดข้าว
ใบถูกทำลาย: ใบไหม้และใบอ่อนบิดเป็นเกลียว แมลงวันเจาะยอดข้าว  เพลี้ยไฟ
ใบถูกทำลาย: ใบแห้งและยืนต้นตาย เพลี้ยกระโดด
ใบถูกทำลาย: ใบถูกกัดกิน หนอนกินใบ
ยอดเหี่ยว หนอนกอ  แมลงวันหนอนเจาะยอดกล้าข้าว
รอยไหม้เป็นวงที่ต้นข้าว (ฮอพเพอร์  เบิร์น) เพลี้ยกระโดด
ทุนโกร - ต้นข้าวแคระแกรน เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว
รวงลีบ ข้าวหัวหงอก หนอนกอ
เมล็ดถูกทำลาย มวนข้าว  เพลี้ยไฟ

[Top]

รายชื่อสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

ชื่อสามัญ
(ชื่อการค้า)

 แมลงศัตรูพืช
แมลงในดิน แมลงวัน
หนอนเจาะยอดข้าว
เพลี้ยไฟ หนอนกินใบ หนอนกอ เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว เพลี้ยกระโดด
สีน้ำตาล
มวนข้าว
บีพีเอ็มซี = ฟีโนบูคาร์พ
(เบย์คาร์พ,  ฮอยซิน)
1/        
บีพีเอ็มซี + อัลฟาไซเปอร์มีทริน
(ฟาสแทค-อาร์)
   
บูโปรเฟซิน
(แอพเพลาด์)
           
คาร์บาริล
(เซวิน)
         
คาร์โบฟราน
(ฟูราดาน)
     
คาร์แทพ - เอชซีแอล
(ไดโมทริน)
       
คลอไพริฟอส
(ลอร์สแมน)
       
คลอไพริฟอส + บีพีเอ็มซี
(โบรดาน)
         
ไซเปอร์มีทริน
(ซุมบุธ)
       
เดลตามีทริน
(เดซิส)
             
ไดอะซินอน
(ไดอะซินอน)
             
ไดเมธโธเอท
(รอคไซออน, เพอร์เฟคไธออน)
         
ไฟโปรนิล
(รีเจนท์, แอสเซนด์)
         
ไอโซโปรคาร์พ
(เอ็มไอพีซี)
           
มาลาไธออน
(มาลาไธออน)
         
เอ็มทีเอ็มซี = เมโทรคาร์พ
(คาร์โบเฟน(
             
ไตรอะโซฟอส
(ฮอสตาไธออน)
     

1/ ก  = กำจัดแมลงได้

[
Top]

คุณสมบัติของสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าวแต่ละชนิด

bullet

ชื่อการค้า: เบย์คาร์พ หรือ ฮอพซิน

bullet

ชื่อสามัญ: บีพีเอ็มซี หรือ ฟีโนบูคาร์บ

bullet

ชนิดแมลงที่กำจัดได้: เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว  เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล  เพลี้ยไฟ

bullet

อัตราแนะนำ: สารออกฤทธิ์ 0.40 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่) หรือสารที่มีชื่อทางการค้า เบย์คาร์บ หรือฮอพซิน อัตรา 0.8 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: สามารถผสมกับบีเอชซี เพื่อใช้กำจัดหนอนกอได้

bullet

LD50 *: 623 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

bullet

ระดับชั้นความเป็นพิษ (WHO): II

bullet

กลุ่มสาร: กลุ่มคาร์บาเมท

bullet

รูปสาร: รูปอีพัลชันเข้มข้นที่ละลายน้ำได้ (อาจมีรูปเม็ดหรือผง)

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: ฆ่าโดยการสัมผัสถูกตัว และมีผลด้านพิษตกค้างอย่างดีด้วย

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: ฆ่าปลาให้ตายได้ในความเข้มข้น 24-49 พีพีเอ็ม

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: ไบเออร์ บริษัท อุตสาหกรรมเคมีคูมิอาย จำกัด   บริษัท อุตสาหกรรมเคมีมิตซูบิชิ จำกัด  บริษัทซูมิโตโมเคมี จำกัด

[Top]       ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

bullet

 

bullet

ชื่อการค้า: ฟาสแทค-อาร์

bullet

ชื่อสามัญ: บีพีเอ็มซี + อัลฟาไซเปอร์มีทริน

bullet

ชนิดแมลงที่กำจัดได้: แมลงวันเจาะยอดกล้าข้าว  มวนข้าว  หนอนกินใบ  เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว  เพลี้ยไฟ  เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล

bullet

อัตราแนะนำ: ฟาสแทค-อาร์  0.8 ลิตร ต่อพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (6.25 ไร่)

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: สามารถผสมกับสารเคมีกำจัดแมลงได้แทบทุกชนิด

bullet

LD50 *: 79 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

bullet

ระดับชั้นความเป็นพิษ (WHO): II

bullet

กลุ่มสาร: กลุ่มไพรีทรอยด์สังเคราะห์

bullet

รูปสาร: รูปอีมัลชันเข้มข้น (อาจมีแบบผงละลายน้ำด้วย)

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: ถูกตัวตาย และกินตาย มีฤทธิ์ตกค้างด้วย

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: มีพิษต่อผึ้งและปลา

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: เชลล์  เอฟเอ็มซี  คูปองด์  และไซยานามีด

* LD50 หมายถึง ปริมาณของสารกำจัดแมลงศัตรูพืชที่มีผลทำให้แมลงหรือสัตว์ทดลองตายไปเป็นจำนวน 50% ของจำนวนที่ใช้ทดลอง มีหน่วยเป็นมิลลิกรัม ของสารต่อน้ำหนักสัตว์ทดลองเฉลี่ย 1 กิโลกรัม

[Top]      ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

bullet

ชื่อการค้า: โบรดาน

bullet

ชื่อสามัญ: บีพีเอ็มซี + คลอไพรีฟอส

bullet

ชนิดแมลงที่กำจัดได้: หนอนกินใบ  เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว  เพลี้ยไฟ

bullet

อัตราแนะนำ: สารออกฤทธิ์ 0.40 กิโลกรัม = โบรดาน 1.27 ลิตร/เฮกตาร์

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: ห้ามผสมกับสารประกอบที่มีฤทธิ์เป็นด่าง หรือปุ๋ยที่มีซัลเฟอร์เป็นองค์ประกอบ

bullet

LD50: 96 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

bullet

ระดับขั้นความเป็นพิษ (WHO): II

bullet

กลุ่มสาร: กลุ่มอินทรีฟอสเฟส (Organic Phosphate)

bullet

รูปสาร: รูปอีมัลชันเข้มข้น

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: ถูกตัวตายในระยะเริ่มแรก และมีฤทธิ์กินตายด้วย มีพิษตกค้างต่ำบนพืช แต่คงทนอยู่บนพื้นผิววัสดุอื่นได้หลายสัปดาห์

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: เป็นพิษต่อปลา และผึ้ง

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: บริษัท ดาว เคมีภัณฑ์ จำกัด

[Top]      ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

bullet

ชื่อการค้า: แอพเพล้าด์

bullet

ชื่อสามัญ: บูโปรเฟซิน

bullet

ชนิดแมลงที่กำจัดได้: เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล  เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว (มีผลกับตัวอ่อนเท่านั้น ?)

bullet

อัตราแนะนำ: สารออกฤทธิ์ 0.5 กิโลกรัม/เฮกตาร์ = แอพเพล้าด์ 200 กรัม/เฮกตาร์

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: ไม่มีข้อมูล

bullet

LD50: 2198 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

bullet

ระดับขั้นความเป็นพิษ (WHO): III

bullet

กลุ่มสาร: กลุ่มไธอะไดอาซีน

bullet

รูปสาร: รูปผงละลายน้ำ หรือเม็ด

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: ถูกตัวตาย และกินตาย เป็นสารที่ออกฤทธิ์ช้า แต่มีฤทธิ์ตกค้าง

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: พิษทั้งกับสัตว์เลือดอุ่นและปลา ไม่มีผลกับแมลงมีประโยชน์

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: นิฮอน  โนยากุ  แอกร์อีโว  เซนีก้า

[Top]      ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

bullet

ชื่อการค้า: เซวิน

bullet

ชื่อสามัญ: คาร์บาริล

bullet

ชนิดแมลงที่กำจัดได้: เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล  มวนข้าว  เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว  หนอนกินใบ  เพลี้ยไฟ

bullet

อัตราแนะนำ: สารออกฤทธิ์ 0.75 = เซวิน 0.88 ลิตร/เฮกตาร์

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: ห้ามผสมสารสำเร็จรูปที่มีฤทธิ์เป็นด่าง ผสมเข้าได้ดีกับสารฆ่าแมลง และสารกำจัดโรคพืชอื่น ๆ

bullet

LD50: 246 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

bullet

ระดับขั้นความเป็นพิษ (WHO): II

bullet

กลุ่มสาร: กลุ่ม คาร์บาเมท

bullet

รูปสาร: รูปผงละลายน้ำ

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: ถูกตัวตาย และกินตาย มีฤทธิ์ตกค้างระยะยาว

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: มีพิษสูงกับผึ้ง

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: ยูเนียน  คาร์ไบด์ (บริษัท โรห์ ปูแลงค์ เป็นผู้แทนจำหน่าย)

[Top]      ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

bullet

ชื่อการค้า: ฟูราดาน

bullet

ชื่อสามัญ: คาร์โบฟูราน

bullet

ชนิดแมลงที่กำจัดได้: หนอนแมลงวันเจาะกล้าข้าว  เจาะยอดข้าว  หนอนกอ  ไส้เดือนฝอย  หนอนกินใบ  เพลี้ยไฟ

bullet

อัตราแนะนำ: สารออกฤทธิ์ 1 กิโลกรัม/เฮกตาร์ = ฟูราดาน 3% ชนิดเม็ด 33.3 กิโลกรัม/เฮกตาร์

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: ห้ามผสมกับสารสำเร็จรูปที่มีฤทธิ์เป็นด่าง ห้ามใช้ตามหลังโปรปานิลภายใน 21 วัน

bullet

LD50: 8 มิลลิกรัม/กิโลกรัม (รูปแบบสูตรต่างกัน ความเป็นพิษต่างกัน)

bullet

ระดับขั้นความเป็นพิษ (WHO): II

bullet

กลุ่มสาร: กลุ่ม คาร์บาเมท

bullet

รูปสาร: รูปเม็ด

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: ดูดซึมและกินตาย มีฤทธิ์ตกค้างยาวนาในดินถึง 30-60 วัน

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: มีพิษกับปลา สัตว์ป่า และผึ้ง

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: เอฟ เอ็ม ซี

[Top]      ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

bullet

 

bullet

ชื่อการค้า: ไดโมทริน

bullet

ชื่อสามัญ: คาร์แทพ-เอชซีแอล

bullet

ชนิดแมลงที่กำจัดได้: หนอนกอ  หนอนกินใบ  เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล  เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว

bullet

อัตราแนะนำ: สารออกฤทธิ์ 0.25 กิโลกรัม/เฮกตาร์ = ไดโมทริน 0.5 ลิตร/เฮกตาร์

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: ห้ามผสมกับสารสำเร็จรูปที่มีฤทธิ์เป็นด่าง/ผสมเข้ากันได้ดีกับสารฆ่าแมลงและสารกำจัดโรคพืชอื่น ๆ

bullet

LD50: 325 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

bullet

ระดับขั้นความเป็นพิษ (WHO): II

bullet

กลุ่มสาร: ประเภทออกฤทธิ์กับระบบประสาท

bullet

รูปสาร: เม็ด ผง ผงละลายน้ำ

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: ทั้งถูกตัวตาย และกินตาย ส่วนหนึ่งดูดซึมเข้าไปอยู่ในต้นพืช

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: มีพิษต่ำกับผึ้ง

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: อุตสาหกรรมเคมีทาเคดะ ประเทศญี่ปุ่น

[Top]      ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

bullet

ชื่อการค้า: ลอร์สแมน

bullet

ชื่อสามัญ: คอลไพรีฟอส

bullet

ชนิดแมลงที่กำจัดได้: หนอนกอข้าว มวนข้าว เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว เพลี้ยไฟ

bullet

อัตราแนะนำ: สารออกฤทธิ์ 0.4 กิโลกรัม/เฮกตาร์ = ลอร์สแมน 1.33 ลิตร/เฮกตาร์

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: ห้ามผสมกับสารสำเร็จรูปที่มีฤทธิ์เป็นด่างหรือปุ๋ยที่มีซัลเฟอร์เป็นองค์ประกอบ

bullet

LD50: 96 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

bullet

ระดับขั้นความเป็นพิษ (WHO): II

bullet

กลุ่มสาร: กลุ่มอินทรีฟอสเฟต

bullet

รูปสาร: อีมัลชันเข้มข้น

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: ทั้งถูกตัวตาย และกินตาย พิษตกค้างระยะสั้นบนพืช ไม่มีฤทธิ์ในด้านดูดซึม

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: มีพิษต่อปลา และผึ้ง

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: ดาวเคมีภัณฑ์ (จำหน่าย โดย ดาว อีลันโก)

[Top]      ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

bullet

ชื่อการค้า: ซิมบุช

bullet

ชื่อสามัญ: ไซเปอร์มีทริน

bullet

สรรพคุณป้องกันกำจัดแมลง: หนอนกินใบ  เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว  เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล

bullet

อัตราแนะนำ: ซุมบุช 1 ลิตร/เฮกตาร์

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: ไม่มีข้อมูล

bullet

LD50: 247 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

bullet

ระดับขั้นความเป็นพิษ (WHO): II

bullet

กลุ่มสาร: กลุ่มไพรีทรอยด์สังเคราะห์

bullet

รูปสาร: อีมัลชันเข้มข้น

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: ถูกตัวตาย และกินตาย ไม่มีฤทธิ์ในแง่ดูดซึม มีพิษตกค้างบนพืช

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: มีพิษต่อปลาและผึ้ง แต่ไม่มีพิษกับนก

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: ซีนีก้า เอฟเอ็มซี ซีม้า-ไกกี้ ซูมิโตโม ไซนามีด

[Top]      ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

bullet

 

bullet

ชื่อการค้า: เดซิส

bullet

ชื่อสามัญ: เดลต้ามีทริน

bullet

ชนิดแมลงที่กำจัดได้: เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล

bullet

อัตราแนะนำ: สารออกฤทธิ์ 0.015 กิโลกรัม/เฮกตาร์ = เดซิส 1 ลิตร/เฮกตาร์

bullet
bullet

หากใช้ในอุณหภูมิสูงเกิน 35 องศาเซลเซียส คุณภาพจะด้อยลง

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: ไม่มีข้อมูล

bullet

LD50: 128 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

bullet

ระดับขั้นความเป็นพิษ (WHO): II

bullet

กลุ่มสาร: กลุ่มไพรีทรอยด์สังเคราะห์

bullet

รูปสาร: รูปอีมัลชันเข้มข้น ผงละลายน้ำ หรือเม็ด

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: ถูกตัวตาย และกินตาย ไม่มีฤทธิ์ในการดูดซึม พิษตกค้างในพืช 7-21 วัน

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: มีพิษต่อปลา ผึ้ง และสัตว์น้ำ

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: ซีนีก้า เอฟเอ็มซี ซีม้า-ไกกี้ ซูมิโตโม ไซยานามีด

[Top]      ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

bullet

ชื่อการค้า: ไดอะซินอน

bullet

ชื่อสามัญ: ไดอะซินอน

bullet

ชนิดแมลงที่กำจัดได้: เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว หนอนกอ

bullet

อัตราแนะนำ: สารออกฤทธิ์ 1 กิโลกรัม/เฮกตาร์ = ไดอะซินอน 20 กิโลกรัม/เฮกตาร์

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: ห้ามผสมกับสารประกอบทองแดง ผสมกับสารกำจัดศัตรูพืชอื่น ๆ ได้ดี

bullet

LD50: 300 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

bullet

ระดับขั้นความเป็นพิษ (WHO): II

bullet

กลุ่มสาร: รูปอินทรีฟอสเฟต

bullet

รูปสาร: เม็ด

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: ถูกตัวตาย และกินตาย มีพิษตกค้างยาวนาน

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: มีพิษสูงกับเป็ดและห่าน  มีพิษต่อผึ้ง

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: ซีม้า-ไกกี้

[Top]      ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

bullet

ชื่อการค้า: รอคไซออน  เพอร์เฟคไธออน

bullet

ชื่อสามัญ: ไดเมทโธออน

bullet

ชนิดแมลงที่กำจัดได้: เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว หนอนกอ

bullet

อัตราแนะนำ:  สารออกฤทธิ์ 1 กิโลกรัม/เฮกตาร์ = ไดอะซินอน 20 กิโลกรัม/เฮกตาร์

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: ห้ามผสมกับสารประกอบทองแดง  ผสมกับสารกำจัดศัตรูพืชอื่น ๆ ได้ดี

bullet

LD50: 300 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

bullet

ระดับขั้นความเป็นพิษ (WHO): II

bullet

กลุ่มสาร: กลุ่มอินทรีฟอสเฟต

bullet

รูปสาร: รูปเม็ด

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: ถูกตัวตาย และดูดซึม  ตกค้างสั้นในพืชและดิน (2-4 วัน)

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: มีพิษกับผึ้ง

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: อเมริกัน ไซยานามีด

[Top]      ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

bullet

 

bullet

ชื่อการค้า: รีเจนท์ หรือแอสเซนด์

bullet

ชื่อสามัญ: ไฟโปรนิล

bullet

ชนิดแมลงที่กำจัดได้: หนอนกินใบ  หนอนกอข้าว  เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล

bullet

อัตราแนะนำ: สารออกฤทธิ์ 50-150 กรัม-เฮกตาร์

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: ไม่ระบุ

bullet

LD50: 95 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

bullet

ระดับขั้นความเป็นพิษ (WHO): II

bullet

กลุ่มสาร: กลุ่มเฟนนิล ไพราโซล

bullet

รูปสาร: รูปเม็ด และอีมัลชันเข้มข้น

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: ถูกตัวตาย และมีพิษตกค้าง มีฤทธิ์ดูดซึมปานกลาง

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: มีพิษสูงต่อผึ้ง

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: โรห์ ปูแลงค์  ประเทศฝรั่งเศส

[Top]      ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

bullet

ชื่อการค้า: มาลาไธออน

bullet

ชื่อสามัญ: มาลาไธออน

bullet

ชนิดแมลงที่กำจัดได้: เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว  เพลี้ยไฟ  มวนข้าว

bullet

อัตราแนะนำ: สารออกฤทธิ์ 1 กิโลกรัม/เฮกตาร์ = 1.75 ลิตร/เฮกตาร์ มาลาไธออน

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: ไม่ละลายในสารประกอบที่เป็นด่าง  ผสมได้ดีกับสารฆ่าแมลง และสารกำจัดโรคพืชทั่วไป

bullet

LD50: 1375 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

bullet

ระดับขั้นความเป็นพิษ (WHO): III

bullet

กลุ่มสาร: กลุ่มอินทรีฟอสเฟต

bullet

รูปสาร: อีมัลชันเข้มข้น

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: มีพิษตกค้างบนพืช แต่สลายตัวในดิน

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: มีพิษต่อปลาและผึ้ง

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: อเมริกัน ไซยานามีด  เคมิโนวา อะโกร

[Top]      ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

bullet

ชื่อการค้า: เอ็มไอพีซี

bullet

ชื่อสามัญ: ไอโซโปรคาร์บ

bullet

ชนิดแมลงที่กำจัดได้: เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล  เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว

bullet

อัตราแนะนำ: สารออกฤทธิ์ 0.5-0.75 กิโลกรัม/เฮกตาร์

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: ห้ามใช้ก่อนหรือหลังใช้สารโปรโปนิลเป็นเวลา 10 วัน และห้ามผสมกับสารเคมีที่มีฤทธิ์เป็นด่างทุกชนิด

bullet

LD50: 178 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

bullet

ระดับขั้นความเป็นพิษ (WHO): II

bullet

กลุ่มสาร: กลุ่ม คาร์บาเมท

bullet

รูปสาร: -  

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: กินตาย

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: มีพิษต่อปลา

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: ไบเออ เอจี

[Top]      ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

bullet

ชื่อการค้า: คาร์บอเฟ็น

bullet

ชื่อสามัญ: เอ็มทีเอ็มซี หรือ มีโทลคาร์บ + เฟ็นโธเอท

bullet

ชนิดแมลงที่กำจัดได้: เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว

bullet

อัตราแนะนำ: สารออกฤทธิ์ 0.9-1.2 กิโลกรัม/เฮกตาร์

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: มีโทลคาร์บ-ผสมกับสารอื่นได้ทุกชนิด
                                               เฟ็นโธเอท-ห้ามผสมกับสารที่มีฤทธิ์เป็นด่าง

bullet

LD50: มีโทลคาร์บ = 268 / เฟ็นโธเอท = 300

bullet

ระดับขั้นความเป็นพิษ (WHO): II

bullet

กลุ่มสาร: กลุ่มมีโทลคาร์บ - คาร์บาเมท
                 เฟ็นโธเอท - อินทรีฟอสเฟต

bullet

รูปสาร: อีมัลชันเข้มข้น หรือผงละลายน้ำ (มีโทลคาร์บอาจมีรูปผงด้วย)

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: มีโทลคาร์บ - ถูกตัวตาย ดูดซึม และรม
                                 เฟ็นโธเอท - ถูกตัวตาย และกินตาย

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: มีโทลคาร์บ - ไม่มีพิษต่อแมงมุม ตัวห้ำ พิษต่ำต่อปลา
                                                       เฟ็นโธเอท - มีพิษต่อผึ้ง และปลา

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: มีโทลคาร์บ - มิตซูบิชิ เคไซ และซูมิโตโม เคมีภัณฑ์ จำกัด  ญี่ปุ่น
                            เฟ็นโธเอท - มอนเตดิซัน อิตาลี  และซูมิโตโม เคมีภัณฑ์ จำกัด  ญี่ปุ่น

[Top]      ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

bullet

ชื่อการค้า: ฮอสตาไธออน

bullet

ชื่อสามัญ: ไตรอะโซฟอส

bullet

ชนิดแมลงที่กำจัดได้: แมลงวันเจาะยอดข้าว  เพลี้ยไฟ  หนอนกินใบ  ไส้เดือนฝอย  เพลี้ยจั๊กจั่นสีเขียว  หนอนกอข้าว

bullet

อัตราแนะนำ: สารออกฤทธิ์ 0.4 กิโลกรัม/เฮกตาร์ = ฮอสตาไธออน 1.00 ลิตร/เฮกตาร์ ห้ามใช้ในพื้นที่ที่อุณหภูมิสูงกว่า 30 องศาเซลเซียส

bullet

การใช้ผสมร่วมกับสารอื่น: ใช้ได้กับสารเคมีกำจัดศัตรูพืชทุกชนิด

bullet

LD50: 57 มิลลิกรัม/กิโลกรัม

bullet

ระดับขั้นความเป็นพิษ (WHO): Ib

bullet

กลุ่มสาร: กลุ่มไตรอะโซล

bullet

รูปสาร: อีมัลชันเข้มข้น

bullet

กลไกการออกฤทธิ์: ถูกตัวตาย และกินตาย  มีพิษตกค้าง

bullet

ผลข้างเคียงนอกกลุ่มเป้าหมาย: มีพิษต่อผึ้ง และปลา

bullet

ผู้ผลิตจำหน่าย: เฮิกซ์ เอจี  แอกร์อีโว

[Top]      ตารางสารเคมีกำจัดแมลงศัตรูข้าว

หลักการจัดการแมลงศัตรูข้าว

bullet

หลักการทั่วไป

bullet

 

bullet

ลักษณะการทำลาย ต้องพิจารณาถึงอายุของพืช และความสามารถที่พืชเสริมสร้างเพื่อทดแทนส่วนที่เสียหายไปได้ดีเพียงใด

bullet

ส่วนของใบพืชที่ถูกทำลายในระยะแรก มีปัญหาน้อยมาก เนื่องจากพืชสามารถสร้างใบขึ้นมาทดแทนได้ การที่ใบถูกทำลายเสียหายอย่างหนัก (เกินกว่า 50%) อาจมีผลทำให้พืชเติบโตช้าลง และยืดอายุให้ผลผลิตออกไป

bullet

หน่อที่ถูกทำลายในระยะแรก อาจจะไม่มีปัญหามากนัก เพราะพืชจะเร่งแตกหน่อออกมาชดเชยใหม่อีก

bullet

การออกดอกช้าลง และเมล็ดเสียหาย จะมีผลให้ผลผลิตลดลง เพราะข้าวจะมีความยืดหยุ่นของน้ำหนักเมล็ดเพียงเล็กน้อย จากการศึกษาผลของการทำลายของหนอนกอ ทำให้ข้าวหัวหงอก หากข้าว 1 กอ มีประมาณ 20 รวง หรือมากกว่าหากมีเพียงรวงเดียวที่หัวหงอก จะไม่มีผลกระทบต่อผลผลิต

bullet

โดยทั่วไปแล้ว แมลงศัตรูมีการเคลื่อนย้ายและขยายพันธุ์ได้เร็วกว่าแมลงที่มีประโยชน์ เพราะฉะนั้น การฉีดพ่นสารเคมีกำจัดแมลง ในระยะแรกของการปลูกพืชผล จะไปทำลายแมลงที่มีประโยชน์เสียเป็นส่วนใหญ่ ทั้งนี้ต้องพิจารณาดูชนิดของแมลงที่มีปัญหาประกอบไปด้วย เช่น ชีพจักรและความสามารถในการขยายพันธุ์ เป็นต้น

bullet

ความสูญเสียทั้งหมดต้องเปรียบเทียบกับต้นทุน หากคำนวณดูแล้วว่าได้ไม่คุ้มเสียก็ไม่ควรลงทุนกำจัดแมลงศัตรู อย่างน้อยควรได้เท่าทุน

[Top]

การคำนวณสารกำจัดแมลง (จากสารออกฤทธิ์ปรับเปลี่ยนเป็นสารสำเร็จรูปตามท้องตลาด)

bullet

เปลี่ยนปริมาณสารออกฤทธิ์ตามคำแนะนำ เป็นปริมาณสารสำเร็จรูป

bullet

 

bullet

ปริมาณสารที่ต้องการ = (อัตราสารออกฤทธิ์/เฮกตาร์) (ปริมาณสารออกฤทธิ์/ลิตร)

bullet

 

bullet

ตัวอย่าง

bullet

 

bullet

ใช้สารเพรทิลาคลอร์ มีสารออกฤทธิ์ 300 กรัม/เฮกตาร์

bullet

ผลิตภัณฑ์โซฟิท (ชื่อการค้า) มีสารออกฤทธิ์เพรทิลาคลอร์อยู่ 300 กรัม/ลิตร

bullet

เพราะฉะนั้นปริมาณสารที่ต้องการ = (300 กรัม/เฮกตาร์)         = 1 ลิตร โซฟิท

bullet

                                                         (300 กรัม/ลิตร) 

bullet

วิธีอื่น

bullet

 

bullet

ปริมาณสารที่ต้องการ = อัตราสารออกฤทธิ์/เฮกตาร์  x 100/(เปอร์เซ็นต์สารออกฤทธิ์ในสารสำเร็จรูป)

bullet

ตัวอย่าง

bullet

 

bullet

ใช้สารเพรทิลาคลอร์ สารออกฤทธิ์ 300 กรัม/เฮกตาร์

bullet

ผลิตภัณฑ์โซฟิท มีสารออกฤทธิ์เพรทิลาคลอร์อยู่ 300 กรัม/ลิตร = 30% สารออกฤทธิ์

bullet

= 300 กรัม สารออกฤทธิ์/เฮกตาร์  x 100/30 สารออกฤทธิ์ = 1000 กรัม โซฟิท/เฮกตาร์ = 1 ลิตร โซฟิท (1 กรัม = 1 มิลลิลิตร)

bullet

เพื่อคำนวณปริมาณสารที่ต้องใช้ต่อถังฉีดพ่น และจำนวนถังฉีดพ่นที่ต้องเตรียมใส่สารกำจัดแมลง

bullet

 

bullet

สารรูปผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป/ถัง

bullet

 

bullet

= (ปริมาณสารรูปผลิตภัณฑ์/เฮกตาร์)  x  ความจุของถัง/ปริมาณน้ำ + ปริมาณสารทั้งหมดที่จะใช้/เฮกตาร์ (น้ำ + สารกำจัดแมลง)

bullet

ตัวอย่าง

bullet

 

bullet

ปริมาณสารรูปผลิตภัณฑ์ทั้งหมดที่ต้องการใช้/เฮกตาร์ = 1 ลิตร

bullet

อัตราน้ำที่นำมาผสมสาร (น้ำ + สาร) = 150 ลิตร/เฮกตาร์

bullet

ความจุถังฉีดพ่นสาร 16 ลิตร

bullet

ผลิตภัณฑ์/ถัง = 1 x 16/150 = 107 มิลลิลิตร/ถัง

bullet

จำนวนถังฉีดพ่นบรรจุน้ำ (+ สาร) ต่อพื้นที่นา

bullet

 

bullet

ปริมาณน้ำ (+ สารกำจัดแมลง) ทั้งหมดที่ใช้ (ลิตร/เฮกตาร์)

bullet

ตัวอย่าง

bullet

 

bullet

ปริมาณน้ำ (+ สารกำจัดแมลง) แนะนำให้ใช้ = 150 ลิตร/เฮกตาร์

bullet

ความจุถังฉีดพ่น = 16 ลิตร

bullet

พื้นที่ที่จะต้องฉีดพ่น = 0.6 เฮกตาร์

bullet

จำนวนถังบรรจุน้ำ (+ สาร) ที่ต้องฉีดพ่นในพื้นที่ 0.6 เฮกตาร์  = 150 (ลิตร/เฮกตาร์) x  0.6 เฮกตาร์/16 (ลิตร/ถัง) = 5.625

[Top]

เอกสารอ้างอิง

Mueller, K.E. 1980. Field Problems of Tropical Rice. IRRI, Los Banos, Laguna, Philippines.

Reissig, W.H., Heinrichs, E.A., Litsinger, J.A., Moody, K., Fiedler, L., Mew, T.W. and Barrion, A.T. 1986. Illustrated guide to Integrated Pest Management in Rice in Tropical Asia. IRRI, Los Banos, Laguna, Philippines.

Shepard, B.M., Barrion, A.T. and Litsinger, J.A. 1995. Rice Feeding Insects of Tropical Asia. IRRI, Los Banos, Laguna, Philippines.

Thomson, W.T. 1994. Agricultural Chemicals. Book I. Insecticides. 1994-95 Revision. Thomson Publications.Fresno, Ca.

Tomlin, C.D.S. 1997. The Pesticide Manual, Eleventh Edition. British Crop Protection Council.

Produced by M Bell (March, 1998)

[Top]