หน้าหลัก
  กระท้อน
  กฤษณา
  กล้วย
  ขนุน
  เงาะ
  จำปาดะ
  ทุเรียน
  มะม่วง
  มะม่วงหิมพานต
  มังคุด
  ลองกอง
  ส้มแขก
  ส้มจุก
  ส้มโชกุน
  ส้มโอ
  สะตอ
  สะละ
  สับปะรด
  โรคพืช
  ศัตรูพืช
  Link
ทุเรียน (Durian)
ชื่อวิทยาศาสตร์
Durio zibethinus L.
วงศ์
Bombacceae
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ลำต้น : มีลำต้นกลม สูงประมาณ 20-40 ม. เส้นผ่าศูนย์กลาง 0.5-1.0 ม. เปลือกเป็นสีเทาแก่ แข็งเป็นสะเก็ด ขรุขระ กิ่งอ่อนมีสีน้ำตาลเทา หรือสีทองแดง

ใบ : เป็นแบบใบเดี่ยว ติดกับกิ่งเป็น 2 แถวเกิดสลับกัน รูปร่างของใบคล้ายใบหอกเนื้อใบหนาและแข็ง ผิวใบด้านหน้าเรียบมีสีเขียวเข้มเป็นมัน ด้านหลังเป็นสีเงินหรือสีทองแดง

ดอก : เป็นดอกสมบูรณ์เพศ ออกดอกตามกิ่งแขนงดอกออกเป็นช่อแบบ Cymes มีดอกช่อละ 3-30 ดอก โคนก้านดอกที่ติดกับผลนั้น ต่อกันเป็นปล้องมี 2 ตอน ตามก้านดอกมีเกร็ดสทองหรือสีน้ำตาลแดงปกคลุมอยู่

ผล : ผลทุเรียนเป็นแบบ capsule นั้นนอกของเปลือกผลหนาเต็มไปด้วยหนามแหลมทรงผลมีหลายแบบ เช่น กรม, รี, รูปขวด ก้นป้าน กลม ท้ายตัด กลมท้ายแหลม เป็นต้น ผลหนึ่งมี 4 พู พูหนึ่งๆ มี 1-5 เมล็ด สีของผลต่างกันไปมีตั้งแต่เขียวแก่จนถึงปนเหลือง สีเนื้อผลมีสีขาว ขาวอมเหลือง เหลืองอ่อน เป็นต้น

เมล็ด : เมล็ดทุเรียนมีลักษณะคล้ายรูปหัวใจสัตว์ คือตรงกลางป่องและหัวท้ายเรียวมน เมล็ดค่อนข้างใหญ่ มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 2-4 ซม. เมล็ดที่แก่จัดจะมีสีน้ำตาลเหลืองหรืออมแดง seed coat เป็นเยื่อบางๆ หุ้มอยู่

พันธุ์

หมอนทอง/ ก้านยาว/ ชะนี/ กระดุมทอง

การขยายพันธุ์

การติดตา / การทาบกิ่ง / การเสียบยอด / การตอนกิ่ง

การปลูก

วิธีปลูก:ขุดหลุมกว้าง ยาว ลึก ประมาณ 30-80 ซม. และผสมดินปลูกด้วยหญ้าแห้งปุ๋ยคอก และปุ๋ยเคมี และตากดินไว้ระยะหนึ่งจนดินยุบตัวคงที่เติมดินผสมลงไปอีกจนเต็มหลุมแล้วจึงปลูกต้นทุเรียนบนเนินกลางหลุม กรีดถุงต้นพันธุ์โดยรอบ ให้สูงจากก้นถุงประมาณ 1 นิ้ว ตัดดินและรากที่ขด หรือพันตรงก้นถุงออก ขุดหลุม และวางต้นพันธุ์ในหลุม ให้รอยต่อระหว่างต้นพันธุ์
และต้นตออยู่สูงกว่าระดับดิน กลบดินรอบต้นพันธุ์ และอัดดินให้แน่นและผูกต้นกล้าทุเรียน ติดกับไม้หลักป้องกันการโยกของต้นกล้าหลังปลูก
การตัดแต่งและควบคุมทรงพุ่ม
สร้างทรงต้นของทุเรียนให้มีลำต้นเดี่ยว ทรงต้นโปร่ง โครงสร้างต้นแข็งแรง สวยงามสม่ำเสมอทั่วทั้งแปลง เมื่อทุเรียนเริ่มให้ผลผลิตจะมีกิ่งประธานรวม 12-15 กิ่ง เวียนรอบต้น แต่ละกิ่งห่างกันประมาณ 10-15 ซม. กิ่งประธานกิ่งแรกจะอยู่สูงจากพื้นดินประมาณ 1 ม.
การให้ปุ๋ย
ปุ๋ยคอก อัตราเป็นบุ้งกี๋ต่อต้น (2.25 กก. = 1 บุ้งกี๋) คิดเป็น 2 เท่าของเส้นผ่าศูนย์กลางทรงพุ่ม(เมตร) ต่อการใส่ 1 ปี แบ่งใส่ 2 ครั้งต่อปี ปุ๋ยเคมี สูตร 15-15-15 หรือ16-16-16 อัตราเป็นกิโลกรัมต่อต้นต่อปีคิดเป็นเท่ากับเส้นผ่าศูนย์กลางทรงพุ่ม (เมตร) แบ่งใส่ 2-4 ครั้ง/ปี
การให้น้ำ
ระบบการให้น้ำที่เหมาะสม ได้แก่ ระบบการให้น้ำแบบหัวเหวี่ยงเล็ก ซึ่งใช้ต้นทุนในการติดตั้งในสวนทุเรียนประมาณ 7,000-10,000 บาท/ไร่ ความต้องการน้ำของทุเรียนต้นเล็ก ประมาณ 0.6 เท่าของค่าอัตราการระเหยน้ำ (มม./วัน) หรือเท่ากับ 23-34 ล./ต้น/วัน เมื่อต้นทุเรียนมีพื้นที่ใต้ทรงพุ่ม 10 ตร.ม.
โรคพืช/ศัตรูพืช
โรครากเน่าโคนเน่า/ โรคราใบติด/ โรคราสีชมพู/ โรคแอนแทรกโนส/ เพลี้ยไฟ/ ไรแดง/ เพลี้ยไก้แจ้/ หนอนเจาะเมล็ดทุเรียน/ หนอนเจาะผลทุเรียน
การเก็บเกี่ยว
ใช้มีดคมๆ ตัดก้านผลส่วนที่อยู่เหนือปากปลิง เพื่อให้ผลหลุดจากต้น และส่งลงมาให้คนที่รออยู่ใต้ต้น ใช้กระสอบป่านตวัดรับผลหรือใช้วิธีโรยเชือกลง มาวางผลลงในเข่งไม้ไผ่ หรือในพื้นที่ที่เตรียมไว้พยายามหลีกเลี่ยงการวางผลทุเรียนบนพื้นดินในสวนโดยตรง เพื่อป้องกันการปนเปื้อนของเชื้อราที่อยู่ในดิน
การปฏิบัติหลังการเก็บเกี่ยว/การเก็บรักษา
คัดเลือกผลผลิตที่ด้อยคุณภาพด้วยสายตา เช่น ทุเรียนอ่อน มีตำหนิ โรคและแมลงเป็นต้น แยกไว้ต่างหาก/ คัดขนาดและคัดคุณภาพ ตามมาตรฐานคุณภาพของทุเรียน/ ทำความสะอาดผลทุเรียน จากนั้นจุ่มในสารละลายของสารเคมีเบนโนมิล + กรดฟอส ฟอรัสเพื่อป้องกันโรคผลเน่า/ จุ่มผลทุเรียนในสารละลายเอทธิฟอน 1,000-2,000 พีพีเอ็ม หรือจุ่มเฉพาะส่วนก้านผลในสารละลายเอทธิฟอน 10,000 พีพีเอ็ม/ ผึ่งให้แห้ง/ เก็บรักษาที่อุณหภูมิ15 องศาเซลเซียสความชื้นสัมพัทธ์ 85-90% เพื่อรอการขนส่งไปจำหน่าย
สุขลักษณะและความสะอาด
กิ่ง ใบที่ร่วงหล่น หรือที่ตัดแต่งและเศษวัชพืช สามารถนำไปย่อยหมักเป็นปุ๋ยได้ แต่กิ่งและใบที่เป็นโรคควรเผาทำลายนอกแปลง/ เครื่องมือ/อุปกรณ์ และเครื่องทุ่นแรงประเภทต่างๆ หลังการใช้ ควรทำความสะอาด ดูแลซ่อมบำรุงให้เรียบร้อย นำไปเก็บให้เป็นที่/ เก็บสารป้องกันกำจัดศัตรูพืชและปุ๋ยเคมีในที่ปลอดภัย
แหล่งปลูก
จันทบุรี, ชุมพร, ระยอง, ยะลา, สุราษฎ์ธานี

ผลผลิต

 

ศูนย์วิจัยพืชยืนต้นและไม้ผลเมืองร้อน
กลุ่มงานศูนย์วิจัย ฝ่ายวิจัยและบริการ
คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ โทร. 074-286147, 6147