บทความวิทยุรายการสาระความรู้ทางการเกษตร
ประจำวันจันทร์ที่ 27 กุมภาพันธ์ 2538
 
เรื่อง ไดโลไมต์
 

ดวงจันทร์ เกรียงสุวรรณ นักวิชาการเกษตร 6 
คณะทรัพยากรธรรมชาติ ผู้เขียน/อ่านบทความ
 

ไดโลไมต์ (Dolomite) เป็นปูนที่มีสารประกอบของคาร์บอเนต เช่นเพียวกับหินปูนแคลเซียมคาร์บอเนต (CaCo3) ซึ่งได้จากภูเขาหินปูนที่มีอยู่ทั่วไปในประเทศไทย โดโลไมต์มีสูตรทางเคมีว่า แมกนีเซียมแคลเซียมคาร์บอเนต MgCo3CaCo3 เมื่อบริสุทธิ์จะมีแมกนีเซียม 13.5% (แมกนีเซียมออกไซต์ 21.7%) และแคลเซียมออกไซต์ 30.2%
 
โดโลไมต์สามารถนำไปผลิตเป็นสารอื่น ๆ ได้ดังนี้
- โดโลไมติกไลม์ (Dolomiticlime) เมื่อเรานำโดโลไมต์ไปผ่านกระบวนการแคลซิเนชั่น( Calcination)ที่อุณหภูมิ 900-100 C แล้วละก็ คุณผู้ฟังจะได้ โดโลไมติกไลม์ ซึ่งมีสูตรทางเคมีคือแมกนีเซียมออกไซด์ MgO.Cao และถ้าใช้อุณหภูมิเพียง 550-600 C และพ่นด้วย Supperheatedsteam แล้วแมกนีเซียมคาร์บอเนตจะเปลี่ยนเป็นแมกนีเซียมออกไซด์ ส่วนแคลเซียมคาร์บอเนตไม่สลายตัว จึงได้แมกนีเซียมออกไซด์แคลเซียมคาร์บอเนต MgO.CaCo3 ซึ่งสลายในดินและเป็นประโยชน์ต่อพืชได้ง่ายกว่าโดโลไมต์อีกด้วย
 
- แมกนีเซียม-แคลเซียม-แอมโมเนียมไนเตรท ผลิตได้จากปฎิกิริยาระหว่างโดโลไมต์บดกับแอมโมเนียมไนเตรท ดังนั้นปุ๋ยที่จะได้ คือ แมกนีเซียม-แคลเซียม-แอมโมเนียมไนเตรท ซึ่งเก็บรักษาง่ายและไม่เสี่ยงต่อการระเบิดเหมือนแอมโมเนียมไนเตรท
 
- เบสิก สแลค (Basic Slag) เบสิกสแลค จัดเป็นปุ๋ยฟอสเฟตที่ได้รับจากวัสดุอันเป็นผลพลอยได้จากอุตสาหกรรมถลุงแร่เหล็ก จากสินแร่ที่มีฟอสฟอรัสเป็นสิ่งเจือปน
 
วิธีการแยกสิ่งเจือปนนี้ทำได้โดยหลอมสินแร่เหล็กกับถ่านเค้กและโดโลไมต์บดในเตาเผาที่มีอุณหภูมิประมาณ 1,900 C เบสิก สแลคจะเบากว่าเนื้อเหล็กที่หลอม ดังนั้นเบสิกสแลคจึงลอยอยู่บนผิวและถ่ายออกได้หลังจากปล่อยไว้ให้เย็นลงในอากาศจึงเทลงในน้ำ เบสิก สแลคก็จะแตกออกเป็นเม็ดเล็ก ๆ ปริมาณของแมกนีเซียในปุ๋ยที่เป็นประโยชน์ต่อพืชจะใกล้เคียงกับการใช้โดโลไมต์
 
เนื่องจากโดโลไมต์เป็นปุนคาร์บอเนตชนิดหนึ่ง จึงสามารถใส่ลงดินเปรี้ยวเพื่อแก้ไขความเป็นกรดหรือปรับพีเอช (pH) ของดินให้เหมาะสมได้ นอกเหนือจากการใส่ปูนขาวปูนมาร์ล หรือเปลือกหอยเผา ซึ่งสามารถจะแก้ไขความเป็นกรดของดินได้เช่นเดียวกัน นอกจากนี้การที่โดโลไมต์เป็นองค์ประกอบของแคลเซียมและแมกนีเซียม ดังนั้นการใส่โดโลไมต์ลงในดินจึงเท่ากับเป็นการเพิมธาตุอาหารรองให้แก่พืชได้อีกด้วย ด้วยเหตุนี้เอง จึงจัดได้ว่า โดโลไมต์เป็นปุ๋ยแมกนีเซียมและแคลเซียมที่ราคาถูกและหาได้ง่าย ประโยชน์ของโดโลไมต์ยังมีอีกหลายอย่าง เช่น ใช้ลดฤทธิ์กรดและหรับหรุงคุณสมบัติทางกายภาพของปุ๋ยผสม นอกจากนี้ยังใช้แทนสารตัวเติมหรือใช้แทนสารที่เราเรียกว่า ฟิลเลอร์ (filler) ในขบวนการผลิตปุ๋ยเคมีได้อีกด้วย
 
งานศูนย์บริการวิชาการและฝึกอบรม
ฝ่ายวิจัยและบริการวิชาการ คณะทรัพยากรธรรมชาติ
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่
โทร.  (074) 211030-49  ต่อ 2370  ต่อ 14,212849 ต่อ 14 แฟกซ์ (074) 558803

สถานีวิทยุ ม.อ.FM 88 MHz
ออกอากาศทุกวันจันทร์ เวลา : 15.45-15.55  น.
โทร.  (074) 211030-49 ต่อ 2999