บทความวิทยุรายการสาระความรู้ทางการเกษตร
ประจำวันจันทร์ที่ 28 กุมภาพันธ์ 2543
 
เรื่อง "ลีลาวดี"
 

นางดวงจันทร์ เกรียงสุวรรณ นักวิชาการเกษตร 6
คณะทรัพยากรธรรมชาติ ผู้เขียน / ผู้ดำเนินรายการ
 

เริ่มรายการ เพลงบรรเลง (เปิดเพยงดอกไม้ให้คุณ เริ่มจากไตเติ้ลจนถึงขอมอบดอกไม้ในสวน.. จากนั้นลดเสียงเพลงลงให้คลอเบาๆ)
 
ผู้ดำเนินรายการ  สวัสดีค่ะคุณผู้ฟังที่รักทุกท่านพบกับรายการสาระความรู้ทางการเกษตร จากคณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ กันอีกครั้งนะคะ สำหรับวันนี้ดิฉันดวงจันทร์ เกรียงสุวรรณ ขอเสนอเรื่อง "ลีลาวดี"
 
  "ลีลาวดี" หรือมีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "ลั่นทม" เป็นไม้ดอกยืนต้นที่กำลังได้รับความสนใจเป็นอย่างมากในขณะนี้ ประชาชนคนไทยเริ่มยอมรับไม้ดอกชนิดนี้มาประดับในอาคารบ้านเรือน เนื่องจากเป็นไม้ดอกที่สามารถเจริญเติบโตได้ดีในดินเกือบทุกชนิด เป็นต้นไม้ที่ทนแล้งและไม่กลัวน้ำ มีการออกดอกตลอดทั้งปี และมีกลิ่นหอม ในต่างประเทศมีการพัฒนาต้น "ลั่นทม"หรือ"ลีลาวดี" มากกว่าประเทศไทยโดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ประเทศอินเดีย มีการจัดตั้งศูนย์ฯที่ทำการอนุรักษ์และผสมพันธุ์ลีลาวดีจนได้พันธุ์ใหม่ๆ ออกมามากมายค่ะ
 
  ในสหรัฐอเมริกาก็กำลังสนใจไม้ดอกยืนต้นชนิดนี้มาก สำหรับในประเทศไทยเท่าที่สำรวจจากรายงานต่างๆ ก็เห็นแต่มีการซื้อลีลาวดีพื้นเมืองต้นใหญ่ๆ มาปลูกเป็นไม้ประดับกัน แต่ยังไม่พบว่ามีการพัฒนาในเรื่องของการผสมพันธุ์ขึ้นมาใหม่ๆ ได้ลีลาวดีพันธุ์ใหม่ขึ้นมา มากกว่า 100 สายพันธุ์ ค่ะ
 
  ลักษณะเด่นของต้นลีลาวดี คือ สีของดอกสวน รูปทรงของดอกดี และมีกลิ่นหอมดีด้วย คุณศิลป์ ศัลยพงษ์ เจ้าของศูนย์เกษตรศิลป์ หลังโรงพยาบาลอุตรดิตถ์ ได้เริ่มสะสมพันธุ์ลีลาวดีมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2538 และทำการผสมพันธุ์ลีลาวดีขึ้นมาใหม่ๆ อีกมากมาย จนในปัจจุบันนี้มีพันธุ์ลีลาวดีที่ได้จากการผสมพันธุ์ขึ้นมาเองมากถึง 10 สายพันธุ์ คุณศิลป์ ศัลยพงษ์ ยงได้บอกถึงลักษณะที่ดีเด่นของต้นลีลาวดี ที่ประชาชนนิยมเล่นกันว่า ประการแรก จะต้องมีจำนวนดอกในแต่ละช่อมาก ประการที่สี่ ขนาดของดอกต้องใหญ่และวางซ้อนทับกันอย่างเป็นระเบียบค่ะ
 
  ขณะนี้คุณศิลป์ ศัลยพงษ์สามารถผสมพันธุ์ลีลาวดี จนได้ดอกมีขนาดใหญ่มาก คือมีเส้นผ่าศูนย์กลางถึง 5 นิ้ว ปละประการที่ห้า ซึ่งเป็นลักษณะเด่นประการสุดท้ายของต้นลีลาวดีที่ดี คือ ดอกจะต้องมีกลิ่นหอม ลีลาวดีที่คุณศิลป์ ศัลยพงษ์ผสมพันธุ์าและกำลังอยู่ในขณะคัดเลือกพันธุ์ที่ดีเด่น และเริ่มมีการให้บริการจำหน่ายพันธุ์ลีลาวดีกันบ้างแล้วนะคะ พันธุ์ลูกผสมที่ขายในราคาแพงที่สุดในขณะนี้ขายราคากิ่งละ 1,000 บาท โดยตัดขายเป็นกิ่ง และให้ไปปักชำเอง ค่ะ
 
  คุณศิลป์ ศัลยพงษ์ ยังได้ย้ำว่าถ้าใช้พ่อแม่พันธุ์นลีลาวดี ที่มีดอกสีสวย ต้นลูกที่ออกมาจะมีสีของดอกสวยด้วย ในการผสมพันธุ์ลีลาวดีขึ้นมาใหม่ในแต่ละพันธุ์นั้นจะต้องใช้เวลานานอย่างน้อยถึง 2 ปี นะคะ สำหรับการผสมพันธุ์ลีลาวดีก็ไม่ได้มีอะไรยุ่งยากเลย ถ้าอยากได้ลูกผสมที่มีดอกสวยก็นำพ่อแม่พันธุ์ที่มีดอกสวยมาผสมกันค่ะ
 
  วิธีการผสมพันธุ์ก็ทำได้โดยนำเกสรตัวผู้ไปป้ายใส่เสารตัวเมีย จากนั้นรอให้ต้นตัวเมีย จากนั้นรอให้ต้นตัวเมียติดผล ซึ่งฝักของลีลาวดีจะใช้เวลาอยู่บนต้นนานประมาณ 7-8 เดือน จึงสุกแก่ จากนั้นก็ให้นำเมล็ดไปเพาะตั้งแต่ต้นงอกไปจนกระทั่งต้นออกดอกจะใช้เวลาประมาณ 1 ปีเศษ
 
  สำหรับการปลูกและการดูแลรักษาต้นลีลาวดี เนื่องจากลีลาวดีเป็นไม้ดอกที่ชอบลักษณะเป็นที่โล่ง กลางแจ้ง การให้ปุ๋ย ให้เพียงปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักเพียงปีละ 1 ครั้งก็พอ และหากจะใช้ปุ๋ยเคมีช่วยเสริมก็แนะนำใช้สูตรเสมอ 15-15-15 และถ้าต้องการให้ดอกมีสีสวยเข้มข้นก็ควรใช้ปุ๋ยสูตร 8-24-24 นะคะ และถ้ามีการให้ปูนโดโลไมต์เพิ่มด้วย ก็ยิ่งจะมีส่วนช่วยให้สีของดอกลีลาวดีสดในขึ้นอีกด้วยค่ะ
 
  คุณผู้ฟังที่รักค่ะ หากคุณผู้ฟังต้องการได้รายละเอียดเกี่ยวกับ รายการสาระความรู้ทางการเกษตรเพิ่มเติม ไม่ว่าจะเป็นเรื่องใดๆ หรือต้องการให้คำแนะนำ ติชมกันเขามานะคะก็สามารถติดต่อเข้ามาได้ค่ะโดยส่งมาที่ คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ หมายเลขโทรศัพท์ (074)-211030-49 ต่อ 2370 หรือติดต่อมาที่ สถานีวิทยุมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ หมายเลขโทรศัพท์ (074)-211030-49 ต่อ 2999 ในวันและเวลาราชการค่ะ
 
  สำหรับวันนี้เวลาของรายการสาระความรู้ทางการเกษตรได้หมดลงอีกแล้วนะคะ คุณผู้ฟังสามารถติดตามรับฟังรายการสาระความรู้ทางการเกษตรได้ใหม่ ณ สถานีวิทยุมอ.FM 88 MHz ทุกวันจันทร์เวลาประมาณสิบห้านาฬิกาสี่สิบห้านาที สำหรับวันนี้ดิฉันขอลาคุณผู้ฟังไปก่อนค่ะ สวัสดีค่ะ
 
งานศูนย์บริการวิชาการและฝึกอบรม
ผ่ายวิจัยและบริการวิชาการ  คณะทรัพยากรธรรมชาติ
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์  วิทยาเขตหาดใหญ่
โทร.  (074) 211030-49  ต่อ 2370  ต่อ 14,212849 ต่อ 14 แฟกซ์ (074) 558803

สถานีวิทยุมอ.FM 88 MHz
ออกอากาศทุกวันจันทร์ เวลา : 15.45-15.55  น.
โทร.  (074) 211030-49 ต่อ 2999